ย่าม หนึ่งใน “ขึ้นสลุงลงสลุง พูดเน้อ สะพายย่าม”

    หากพูดถึงคนโคกสลุงมักจะมีนามสกุลขึ้นต้นหรือลงท้ายด้วยสลุง มักพูดเน้อ และไปไหนมักมีย่ามไปด้วยเสมอ ดั่งนิยาม “ขึ้นสลุง ลงสลุง พูดเน้อ สะพายย่าม” ย่าม จึงเป็นเอกลักษณ์ประการหนึ่งที่บ่งบอกตัวตนของคนไทยเบิ้งบ้านโคกสลุงเป็นถุงผ้าในวิถีชีวิตสารพัดประโยชน์ มีหลากหลายขนาดและรูปแบบการใช้สอยเด็กนักเรียนใช้ย่ามเพื่อใส่หนังสือและเครื่องเขียนไปโรงเรียน วัยรุ่นผู้ชายนิยมสะพายย่ามเพื่อใส่หนังสติ๊กรวมทั้งลูกกระสุน
สาวๆนิยมใช้ย่ามใส่ของจุกจิกรวมทั้งกระเป๋าสตางค์หากเปิดย่ามของคนแก่ก็จะพบอุปกรณ์กินหมากของใช้บางอย่างรวมทั้งขนมหวานน่ารักที่พร้อมมอบให้เป็นรางวัลกับหลานๆ ด้วยความเสน่หา และย่ามใบใหญ่สามารถใช้ใส่ของได้มากและหาบได้

            ส่วนต่าง ๆ ของย่ามที่บ่งบอกเอกลักษณ์ของย่ามชาวไทยเบิ้ง ได้แก่ ปากย่าม อยู่บริเวณขอบด้านบนของตัวย่าม มีลวดลายตามขวางที่แตกต่างจากส่วนอื่น  ลายไส้ปลาไหล ลวดลายเล็กๆ ที่มีลักษณะซ้ำกันตลอดทั้งใบ ลายข้างกระแต ลายทิวขนานกันสามเส้นจากก้นผ่านตัวย่ามและสาย ชายกรุย ชายด้านล่างสุดเป็นแถบเส้นด้ายที่ฟั่นเป็นเกลียวแน่น